Adres: ul. Winna 19, 61-658 Poznań
Telefon: +48 61 825 95 66 / +48 61 852 76 49
Email: zawory@zawory.com.pl
Godziny otwarcia: 7:00 – 15:00
Zawory grzybkowe to jeden z najważniejszych rodzajów armatury przemysłowej i instalacyjnej, wykorzystywany od dziesięcioleci w systemach wodociągowych, grzewczych, parowych i technologicznych. Swoją nazwę zawdzięczają charakterystycznemu kształtowi elementu zamykającego – grzybka – który precyzyjnie reguluje lub odcina przepływ medium. Dzięki prostej, a zarazem niezawodnej konstrukcji, zawory grzybkowe znajdują zastosowanie zarówno w domowych instalacjach, jak i w najbardziej wymagających aplikacjach przemysłowych.
TE-HA-BUD to firma z wieloletnim doświadczeniem w branży armatury, działająca na rynku od 1989 roku. Jako producent i dystrybutor zaworów oferujemy szeroki wybór zaworów grzybkowych – od prostych zaworów odcinających do zimnej wody, przez zawory regulacyjne do instalacji grzewczych, po specjalistyczne zawory przemysłowe do pary, gazów i mediów chemicznych. Współpracujemy z renomowanymi producentami, gwarantując najwyższą jakość i zgodność z obowiązującymi normami.
Zawór grzybkowy (ang. globe valve) to typ armatury odcinającej i regulacyjnej, w której przepływem medium steruje element zamykający w kształcie grzyba (talerza, dysku). Grzybek porusza się ruchem osiowym – w górę i w dół – wzdłuż trzpienia, otwierając lub zamykając przepływ przez gniazdo zaworowe. Gdy grzybek się unosi, medium może swobodnie przepływać. Gdy opada i dociska do gniazda przylgowego, przepływ zostaje szczelnie odcięty.
W odróżnieniu od zaworów kulowych, które działają na zasadzie obrotu o 90°, zawory grzybkowe wymagają wielokrotnego obrotu pokrętła (lub ruchu siłownika) do pełnego otwarcia lub zamknięcia. Ta cecha sprawia, że zawory grzybkowe doskonale nadają się do płynnej regulacji przepływu – można precyzyjnie ustawić stopień otwarcia, kontrolując natężenie strumienia medium. Jest to istotna przewaga nad zaworami kulowymi, które są przeznaczone głównie do pracy w pozycji pełnego otwarcia lub zamknięcia.
Zawory grzybkowe charakteryzują się również wysoką klasą szczelności. Docisk grzybka do gniazda zapewnia doskonałe uszczelnienie, nawet przy wysokich ciśnieniach. Dzięki temu zawory te są wybierane tam, gdzie wymagana jest niezawodność i bezpieczeństwo – w instalacjach parowych, gazowych, chemicznych i wszędzie tam, gdzie nieszczelność mogłaby prowadzić do poważnych konsekwencji.
Zawór grzybkowy składa się z kilku kluczowych elementów, które współpracują ze sobą, zapewniając prawidłowe działanie i szczelność:
Korpus – główna obudowa zaworu, przez którą przepływa medium. Wykonany z materiałów odpornych na ciśnienie i korozję: żeliwa szarego (GG25), żeliwa sferoidalnego (GGG40), staliwa węglowego, stali kwasoodpornej lub mosiądzu. Kształt korpusu określa typ zaworu – prosty lub skośny.
Pokrywa (kaptur) – zamyka korpus od góry i stanowi prowadzenie dla trzpienia. Może być przykręcana śrubami (konstrukcja kołnierzowa) lub wkręcana (konstrukcja gwintowana).
Grzybek (talerz, dysk) – ruchomy element zamykający w charakterystycznym kształcie grzyba. Wykonany ze stali nierdzewnej, stopu metali lub z uszczelką elastomerową (gumową, teflonową). Dociskany do gniazda przylgowego zamyka przepływ.
Gniazdo przylgowe – precyzyjnie obrobiona powierzchnia w korpusie, do której przylega grzybek. Od jakości styku grzybka z gniazdem zależy szczelność zaworu. Może być wykonane z tego samego materiału co korpus lub ze specjalnego stopu odpornego na erozję.
Trzpień (wrzeciono) – łączy grzybek z mechanizmem napędowym. Wykonany ze stali nierdzewnej dla odporności na korozję. Może mieć gwint wewnętrzny (trzpień niewysuwalny) lub zewnętrzny (trzpień wysuwalny – umożliwia wizualną kontrolę pozycji).
Dławnica – uszczelnia trzpień w miejscu przejścia przez pokrywę. Wykonana z materiałów odpornych termicznie i chemicznie – grafitu, teflonu (PTFE), włókien aramidowych. Zapobiega wyciekom medium na zewnątrz.
Napęd – mechanizm sterujący ruchem trzpienia. Może być ręczny (pokrętło, dźwignia), pneumatyczny (siłownik sprężonego powietrza), elektryczny (silnik z przekładnią) lub hydrauliczny.
Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów zaworów grzybkowych, różniących się konstrukcją, materiałem wykonania, typem przyłącza i przeznaczeniem. Oto główne kategorie:
Zawory grzybkowe proste (przelotowe) to najbardziej podstawowa i najpopularniejsza konstrukcja. Trzpień z grzybkiem porusza się pionowo, prostopadle do kierunku przepływu. Medium wchodzi do zaworu, zmienia kierunek o 90°, przepływa przez gniazdo zaworowe i ponownie zmienia kierunek. Ta konstrukcja zapewnia doskonałą szczelność, ale powoduje stosunkowo duże opory przepływu. Zawory proste są idealne tam, gdzie liczy się przede wszystkim precyzyjna regulacja i szczelność, a mniejsze znaczenie ma spadek ciśnienia.
Zawory grzybkowe skośne (angle seat valves) mają trzpień ustawiony pod kątem (zazwyczaj 45°) do osi przepływu. Dzięki temu medium przepływa bardziej płynnie, z mniejszymi oporami niż w zaworach prostych. Zawory skośne są szczególnie popularne w instalacjach parowych i powietrznych, gdzie liczy się szybkie działanie i minimalne straty ciśnienia. Często spotykane z napędem pneumatycznym – są wówczas stosowane jako szybkie zawory odcinające w automatyce przemysłowej.
Zawory zaporowe (odcinające) – przeznaczone do całkowitego odcinania przepływu. Grzybek z uszczelką elastomerową lub metalową zapewnia szczelne zamknięcie. Stosowane jako zawory główne, serwisowe, awaryjne.
Zawory regulacyjne – przeznaczone do precyzyjnej regulacji natężenia przepływu lub utrzymywania zadanych parametrów (ciśnienia, temperatury). Grzybek o specjalnym kształcie (stożkowy, paraboliczny) umożliwia płynną zmianę przekroju przepływu. Często wyposażone w siłowniki i ustawniki pozycyjne.
Zawory zaporowo-zwrotne – łączą funkcję odcinania z funkcją zaworu zwrotnego. Przepuszczają medium tylko w jednym kierunku, blokując przepływ wsteczny. Chronią instalację przed cofaniem się cieczy.
Zawory gwintowane – z przyłączami gwintowanymi (gwinty wewnętrzne lub zewnętrzne). Łatwe w montażu, stosowane w mniejszych średnicach (do DN50). Popularne w instalacjach domowych i lekkim przemyśle.
Zawory kołnierzowe – z przyłączami kołnierzowymi według norm EN, DIN, ANSI. Stosowane w większych średnicach i wyższych ciśnieniach. Typowe dla instalacji przemysłowych, energetycznych, ciepłowniczych.
Zawory do wspawania – z końcówkami przygotowanymi do spawania. Najwyższa szczelność i wytrzymałość. Stosowane w instalacjach wysokociśnieniowych i wysokotemperaturowych.
Dobór materiału zaworu grzybkowego zależy od rodzaju medium, temperatury, ciśnienia i wymagań dotyczących odporności chemicznej:
Mosiądz – popularny w instalacjach domowych i lekkim przemyśle. Odporny na korozję, łatwy w obróbce, estetyczny. Stosowany do wody zimnej i ciepłej, gazów neutralnych. Ograniczenie: temperatura do ok. 90-120°C.
Żeliwo szare (GG25, EN-GJL-250) – ekonomiczne rozwiązanie dla instalacji przemysłowych. Dobra odporność na ścieranie i stabilność wymiarowa. Stosowane do wody, pary nasyconej, oleju. Ograniczenie: kruchość, nieodporne na udary.
Żeliwo sferoidalne (GGG40, EN-GJS-400) – wyższa wytrzymałość i plastyczność niż żeliwo szare. Stosowane w instalacjach wodociągowych, ciepłowniczych, przemysłowych o podwyższonych wymaganiach.
Staliwo węglowe (GP240GH, A216 WCB) – dla wysokich ciśnień i temperatur. Stosowane w energetyce, petrochemii, instalacjach parowych. Temperatura pracy do +450°C i więcej.
Stal kwasoodporna (AISI 304, 316, A351 CF8M) – najwyższa odporność na korozję i agresywne media. Stosowana w przemyśle chemicznym, spożywczym, farmaceutycznym. Higieniczna, łatwa do czyszczenia.
Uszczelnienie gumowe (NBR, EPDM) – stosowane do zimnej wody i mediów neutralnych. NBR odporny na oleje, EPDM na wodę i parę. Temperatura do +90-120°C. Ekonomiczne, zapewnia doskonałą szczelność.
Uszczelnienie teflonowe (PTFE) – szeroki zakres odporności chemicznej i temperaturowej (-40°C do +200°C). Stosowane do wody gorącej, pary, mediów agresywnych chemicznie.
Uszczelnienie metal/metal – dla najwyższych temperatur (do +540°C i więcej) i ciśnień. Precyzyjnie obrobione powierzchnie grzybka i gniazda zapewniają szczelność. Stosowane w instalacjach parowych, energetycznych.
Zawory grzybkowe dostępne są w szerokim zakresie parametrów, dostosowanych do różnych aplikacji:
Średnice nominalne (DN) – od DN10 (3/8″) do DN400 (16″) i większe. W instalacjach domowych najpopularniejsze są DN15 (1/2″), DN20 (3/4″), DN25 (1″). W przemyśle stosuje się pełen zakres średnic.
Ciśnienia nominalne (PN) – od PN10 do PN500 i wyżej. Typowe zakresy: PN16 (instalacje wodociągowe), PN25-40 (instalacje parowe, ciepłownicze), PN63-100 (przemysł chemiczny), PN160-500 (energetyka, petrochemia).
Temperatury pracy – od -60°C (aplikacje kriogeniczne) do +540°C (para przegrzana). Zakres zależy od materiału korpusu i uszczelnień.
Klasa szczelności – według normy EN 12266-1. Zawory grzybkowe mogą osiągać najwyższe klasy szczelności (A – zerowy przeciek), co czyni je idealnymi do krytycznych aplikacji.
Zawory grzybkowe znajdują zastosowanie w niemal każdej branży, od instalacji domowych po najbardziej wymagające aplikacje przemysłowe:
W domach i budynkach zawory grzybkowe służą do odcinania dopływu wody – jako zawory główne przy wodomierzu, zawory pod umywalkami i zlewozmywakami, zawory przy pralce i zmywarce. Pozwalają szybko odciąć wodę w razie awarii lub przed dłuższym wyjazdem. W starszych instalacjach centralnego ogrzewania zawory grzybkowe regulują przepływ wody grzewczej do grzejników.
W węzłach ciepłowniczych i instalacjach grzewczych zawory grzybkowe regulacyjne kontrolują przepływ wody grzewczej, utrzymując zadane temperatury i ciśnienia. Zawory z napędem elektrycznym lub pneumatycznym współpracują z automatyką budynkową, optymalizując zużycie energii. Zawory zaporowe służą do odcinania poszczególnych obiegów podczas prac serwisowych.
Para wodna to jedno z najważniejszych mediów w przemyśle – stosowana do ogrzewania, napędzania turbin, procesów technologicznych. Zawory grzybkowe do pary muszą wytrzymywać wysokie temperatury i ciśnienia, dlatego wykonywane są ze staliwa z uszczelnieniem metal/metal. Ich wysoka szczelność zapobiega stratom energii i zagrożeniom związanym z wyciekiem pary.
W zakładach chemicznych i petrochemicznych zawory grzybkowe kontrolują przepływ agresywnych mediów – kwasów, zasad, rozpuszczalników, produktów ropopochodnych. Wykonane ze stali kwasoodpornej z uszczelnieniami PTFE, zapewniają odporność chemiczną i szczelność niezbędną dla bezpieczeństwa procesów. Precyzyjna regulacja przepływu jest kluczowa dla jakości produktów.
W elektrowniach konwencjonalnych, jądrowych i ciepłowniach zawory grzybkowe kontrolują przepływ pary do turbin, wody zasilającej i kondensatu. Pracują przy ekstremalnych parametrach – ciśnieniach do kilkuset bar i temperaturach przekraczających 500°C. Wymagana jest najwyższa niezawodność i zgodność z rygorystycznymi normami bezpieczeństwa.
W sieciach gazowych i stacjach redukcyjno-pomiarowych zawory grzybkowe służą do odcinania i regulacji przepływu gazu ziemnego. Muszą zapewniać absolutną szczelność ze względu na łatwopalność medium. Stosowane są również w instalacjach gazów technicznych – azotu, tlenu, argonu, dwutlenku węgla.
W produkcji żywności i leków wymagane są zawory higieniczne, łatwe do czyszczenia i sterylizacji. Zawory grzybkowe ze stali nierdzewnej, z gładkimi powierzchniami i certyfikatami (FDA, 3-A Sanitary), kontrolują przepływ produktów płynnych, pary czystej i mediów sterylizujących. Stosowane w stacjach CIP (Cleaning-In-Place) i systemach mycia.
Zawory grzybkowe znajdziemy również w przemyśle stoczniowym (na statkach i platformach wiertniczych), tekstylnym (barwienie, pranie przemysłowe), papierniczym (masy włókniste, chemikalia), w oczyszczalniach ścieków, instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych, a także w wielu innych aplikacjach wymagających niezawodnej kontroli przepływu.
Właściwy dobór zaworu grzybkowego wymaga uwzględnienia kilku kluczowych parametrów:
Rodzaj medium – woda zimna, woda gorąca, para, gaz, substancje chemiczne? Dobierz materiał korpusu i uszczelnień odporny na dane medium. Dla wody pitnej wymagane są atesty higieniczne.
Temperatura pracy – określ zakres temperatur medium. Uszczelnienia gumowe do +90°C, PTFE do +200°C, metal/metal do +540°C. Materiał korpusu również musi być dobrany do temperatury.
Ciśnienie robocze – wybierz zawór o ciśnieniu nominalnym (PN) wyższym niż maksymalne ciśnienie w instalacji. Pamiętaj o marginesie bezpieczeństwa.
Funkcja zaworu – odcinanie (zawór zaporowy), regulacja (zawór regulacyjny), ochrona przed przepływem wstecznym (zawór zaporowo-zwrotny)? Różne funkcje wymagają różnych konstrukcji grzybka.
Średnica i przyłącza – dobierz średnicę (DN) zgodną z rurociągiem. Wybierz typ przyłącza (gwintowane, kołnierzowe, do wspawania) odpowiedni do instalacji.
Sposób sterowania – ręczne (pokrętło), pneumatyczne, elektryczne? Dla automatyki wybierz zawór z odpowiednim napędem i opcjami sterowania (sygnał 4-20 mA, 0-10 V, protokoły fieldbus).
Porównanie zaworów grzybkowych z innymi popularnymi typami armatury pomoże wybrać optymalne rozwiązanie:
Zawory grzybkowe vs kulowe – zawory kulowe oferują szybkie działanie (90° obrotu) i niskie opory przepływu, ale nie nadają się do regulacji. Zawory grzybkowe umożliwiają precyzyjną regulację, ale mają wyższe opory i wolniejsze działanie. Wybór zależy od funkcji – odcinanie (kulowe) czy regulacja (grzybkowe).
Zawory grzybkowe vs zasuwy – zasuwy mają minimalne opory przepływu (pełny przelot), ale są przeznaczone tylko do odcinania, nie do regulacji. Zawory grzybkowe oferują możliwość regulacji, ale z wyższymi oporami. Zasuwy są preferowane w dużych średnicach, gdzie liczy się spadek ciśnienia.
Zawory grzybkowe vs przepustnice – przepustnice są kompaktowe i ekonomiczne, ale mają ograniczoną szczelność i precyzję regulacji. Zawory grzybkowe zapewniają wyższą szczelność i dokładniejszą regulację. Przepustnice są preferowane tam, gdzie liczy się cena i kompaktowość.
Czym zawór grzybkowy różni się od zaworu kulowego?
Główna różnica dotyczy sposobu działania i przeznaczenia. Zawór kulowy działa na zasadzie obrotu kuli o 90° – jest szybki, ale przeznaczony głównie do odcinania (pozycja otwarta/zamknięta). Zawór grzybkowy działa na zasadzie ruchu osiowego grzybka – wymaga wielu obrotów pokrętła, ale umożliwia precyzyjną regulację przepływu. Jeśli potrzebujesz regulacji – wybierz grzybkowy. Jeśli tylko szybkiego odcinania – kulowy może być prostszym rozwiązaniem.
Do jakiej temperatury mogą pracować zawory grzybkowe?
Zakres temperatur zależy od materiału korpusu i uszczelnień. Zawory mosiężne z uszczelnieniem gumowym pracują do ok. +90°C. Zawory staliwne z uszczelnieniem PTFE – do +200°C. Zawory do pary z uszczelnieniem metal/metal mogą pracować w temperaturach przekraczających +540°C. W ofercie mamy również zawory do niskich temperatur (do -60°C) do aplikacji kriogenicznych.
Czy zawory grzybkowe nadają się do pary wodnej?
Tak, zawory grzybkowe są jednym z najlepszych wyborów do instalacji parowych. Ich wysoka szczelność minimalizuje straty energii i zagrożenia związane z wyciekiem pary. Dla pary nasyconej stosuje się zawory żeliwne lub staliwne z uszczelnieniem PTFE. Dla pary przegrzanej (powyżej +200°C) – zawory staliwne z uszczelnieniem metal/metal.
Jakie normy spełniają wasze zawory grzybkowe?
Nasze zawory grzybkowe są zgodne z normami europejskimi (EN) i międzynarodowymi (ISO, DIN). Szczelność testowana według EN 12266-1. Kołnierze zgodne z EN 1092-1/2 lub ANSI B16.5. Dla aplikacji specjalnych oferujemy zawory z certyfikatami ATEX (strefy zagrożone wybuchem), PED (dyrektywa ciśnieniowa), FDA (kontakt z żywnością) i innymi.
Czy oferujecie zawory grzybkowe z napędem elektrycznym lub pneumatycznym?
Tak, w ofercie mamy zarówno zawory z napędem ręcznym, jak i zautomatyzowane – z siłownikami pneumatycznymi (jedno- i dwustronnego działania) oraz elektrycznymi. Zawory z napędem mogą być wyposażone w ustawniki pozycyjne, wyłączniki krańcowe i inne akcesoria do integracji z systemami automatyki. Zawory skośne z napędem pneumatycznym to popularne rozwiązanie do szybkiego odcinania w automatyce przemysłowej.
Jaki jest czas dostawy zaworów grzybkowych?
Standardowe modele zaworów grzybkowych (mosiężne gwintowane, żeliwne kołnierzowe w popularnych średnicach) wysyłamy z magazynu w ciągu kilku dni roboczych. Zawory w wykonaniach specjalnych (nietypowe materiały, duże średnice, specjalne certyfikaty) realizujemy w uzgodnionym terminie, zazwyczaj 2-8 tygodni w zależności od specyfikacji.
TE-HA-BUD to sprawdzony partner w zakresie armatury przemysłowej i instalacyjnej. Oto co nas wyróżnia:
Ponad 35 lat doświadczenia – od 1989 roku dostarczamy zawory dla najróżniejszych aplikacji, od domowych instalacji po wymagające projekty przemysłowe
Kompletna oferta – zawory grzybkowe proste i skośne, zaporowe i regulacyjne, gwintowane i kołnierzowe, z różnych materiałów i dla różnych parametrów
Renomowani producenci – współpracujemy z wiodącymi markami armatury przemysłowej, gwarantując jakość i niezawodność produktów
Wsparcie techniczne – nasi specjaliści pomogą dobrać odpowiedni zawór do Twojej aplikacji i rozwiążą problemy techniczne
Pełna dokumentacja – wszystkie zawory dostarczamy z kartami katalogowymi, deklaracjami zgodności i wymaganymi certyfikatami
Konkurencyjne ceny i szybka realizacja – utrzymujemy stany magazynowe popularnych modeli, zapewniając krótkie terminy dostaw w atrakcyjnych cenach
Szukasz niezawodnych zaworów grzybkowych do instalacji domowej, grzewczej, parowej lub przemysłowej? Skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać odpowiedni produkt do Twoich wymagań. Oferujemy fachowe doradztwo, konkurencyjne ceny i szybką realizację zamówień.
Telefon: +48 61 825 95 66
E-mail: zawory@zawory.com.pl
Adres: ul. Winna 19, 61-658 Poznań