Adres: ul. Winna 19, 61-658 Poznań
Telefon: +48 61 825 95 66 / +48 61 852 76 49
Email: zawory@zawory.com.pl
Godziny otwarcia: 7:00 – 15:00
Zasuwa nożowa to zasuwa odcinająca, w której przepływ zamyka płaski stalowy nóż przesuwany prostopadle do osi rurociągu. Nóż przecina medium, dlatego zasuwy nożowe szczelnie odcinają ścieki, osady, pulpy, media lepkie i sypkie. Zasuwa pneumatyczna to ta sama konstrukcja z siłownikiem, sterowana automatycznie sprężonym powietrzem.
Te-Ha-Bud z Poznania od 1989 roku produkuje zawory kulowe i jest autoryzowanym dystrybutorem armatury europejskich producentów. Dostarczamy zasuwy nożowe międzykołnierzowe z napędem ręcznym, pneumatycznym i elektrycznym – z korpusem z żeliwa GG25 lub stali kwasoodpornej 1.4408 – oraz zasuwy klinowe gwintowane, wraz z doborem według tabeli producenta.
Ta strona dotyczy zasuw przemysłowych do rurociągów – nie zasuw do drzwi i bram.
Potrzebujesz zasuwy dwukierunkowej, kołnierzowej, z przyłączem ANSI 150 lub z siłownikiem sprężynowym? Napisz, czego szukasz – sprawdzimy dostępność u producentów, z którymi współpracujemy, i przygotujemy ofertę.
Dopuszczalne ciśnienie zasuwy nożowej zależy od średnicy, a medium decyduje o materiale korpusu, noża i uszczelnienia. Podaj parametry – inżynier dobierze zasuwę według tabeli producenta i przygotuje wycenę.
Odpowiadamy w dni robocze, 7:00–15:00
W skrócie – zasuwy nożowe Te-Ha-Bud
Zasuwa nożowa (ang. knife gate valve) to zasuwa odcinająca, w której przepływ zamyka płaski, stalowy nóż przesuwany prostopadle do osi rurociągu. Ostra krawędź noża przecina medium, dlatego zasuwa nożowa zamyka się szczelnie także w ściekach, osadach, pulpach i materiałach sypkich, w których zwykła zasuwa klinowa lub przepustnica by się zablokowała.
Zasuwa nożowa pracuje w dwóch położeniach: całkowicie otwarta lub całkowicie zamknięta. W pozycji otwartej nóż chowa się w korpusie i zostawia pełny przelot, więc opór przepływu jest minimalny. Budowa zasuwy nożowej:
Zasuwy odcinające różnią się elementem zamykającym (nóż lub klin), sposobem montażu (międzykołnierzowa wafer, LUG, kołnierzowa, gwintowana) oraz kierunkiem uszczelnienia (jedno- lub dwukierunkowa). Wybór zależy przede wszystkim od medium: zasuwa nożowa do mediów z zawiesiną i sypkich, zasuwa klinowa do mediów czystych.
| Rodzaj | Cecha | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| Zasuwa nożowa międzykołnierzowa (wafer) | Krótki korpus między kołnierzami rurociągu | Ścieki, osady, pulpy, media sypkie – standard w oczyszczalniach i transporcie materiałów |
| Zasuwa nożowa LUG | Korpus z gwintowanymi uchami, każda strona przykręcona osobno | Gdy trzeba zdemontować rurociąg po jednej stronie lub zamontować zasuwę na końcu linii |
| Zasuwa nożowa jednokierunkowa | Uszczelnia, gdy ciśnienie dociska nóż do gniazda (montaż zgodnie ze strzałką) | Większość instalacji z jednym kierunkiem przepływu |
| Zasuwa nożowa dwukierunkowa | Uszczelnia w obu kierunkach | Przepływ zwrotny, praca na końcu rurociągu (na zapytanie) |
| Zasuwa klinowa gwintowana | Klin metalowy w gnieździe, korpus z mosiądzu lub stali kwasoodpornej | Ciecze czyste w instalacjach o małych średnicach (do 4") |
Zasuwa pneumatyczna to zasuwa nożowa z siłownikiem pneumatycznym, który przesuwa nóż sprężonym powietrzem na sygnał z układu sterowania. Wybiera się ją tam, gdzie zasuwa ma być otwierana i zamykana automatycznie, często i szybko – np. przy dozowaniu materiałów sypkich, opróżnianiu zbiorników czy sterowaniu przepływem ścieków.
Gdy w instalacji nie ma sprężonego powietrza, alternatywą jest zasuwa nożowa z napędem elektrycznym – zasilanie 230 V 50 Hz lub 400 V 3AC, a 24 V DC i inne napięcia na zapytanie. Porównanie napędów znajdziesz w artykule napęd elektryczny czy pneumatyczny – jak wybrać.
| Cecha | Zasuwa ręczna | Zasuwa pneumatyczna | Zasuwa z napędem elektrycznym |
|---|---|---|---|
| Sterowanie | Koło ręczne, dźwignia, przekładnia, koło łańcuchowe | Sprężone powietrze, sygnał z automatyki | Sygnał elektryczny z automatyki |
| Szybkość przesterowania | Zależy od operatora | Najszybsza | Wolniejsza niż pneumatyczna |
| Wymagane media | Brak | Czyste, suche sprężone powietrze | Zasilanie 230 V lub 400 V 3AC |
| Pozycja bezpieczna | — | Z siłownikiem sprężynowym (na zapytanie) | Wymaga dodatkowego rozwiązania |
| Typowe zastosowanie | Rzadko przestawiane odcięcia, serwis | Procesy automatyczne, częste cykle, media sypkie | Obiekty bez sprężonego powietrza, zdalne sterowanie |
Zasuwy nożowe z naszej oferty mają jednoczęściowy korpus z żeliwa GG25 lub stali 1.4408 do montażu międzykołnierzowego PN10, nóż ze stali nierdzewnej oraz uszczelnienie NBR, EPDM, PTFE, FKM lub metal/metal – dobierane do medium i temperatury.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Budowa | Jednoczęściowa, do montażu międzykołnierzowego; korpus także w wersji LUG |
| Przyłącze | EN 1092-1 typ 11 „B” PN10; ANSI 150 na zapytanie |
| Kierunek uszczelnienia | Jednokierunkowa; dwukierunkowa na zapytanie |
| Korpus | Żeliwo GG25 (także pokrywane poliestrem, odporne na 190°C przez 20 minut) lub stal kwasoodporna 1.4408 (AISI 316) |
| Nóż | Stal 1.4301 lub 1.4401 |
| Uszczelnienie noża | NBR (−25…+90°C), EPDM (−35…+120°C); PTFE, FKM i metal/metal na zapytanie |
| Szczelność metal/metal | Przeciek ok. 0,4% wartości Kv dla mediów płynnych |
| Dopuszczalne ciśnienie | Wg tabeli doboru – zależy od średnicy zasuwy |
| Media | Gazowe, ciekłe, o wysokiej lepkości, sypkie (np. piasek), granulaty; nie zalecana do pary wodnej |
| Sterowanie ręczne | Koło sterujące (standard), dźwignia, przekładnia (duże średnice), koło łańcuchowe (obsługa z dystansu) |
| Napęd pneumatyczny | Siłownik dwustronnego działania; jednostronnego na zapytanie |
| Napęd elektryczny | 230 V 50 Hz, 400 V 3AC; 24 V DC i inne napięcia na zapytanie |
Dopuszczalne ciśnienie różnicowe zasuwy nożowej maleje wraz ze średnicą, bo im większy nóż, tym większa siła, którą medium wywiera na jego powierzchnię. Oznaczenie PN10 dotyczy przyłącza kołnierzowego i nie oznacza, że każda zasuwa uszczelni 10 bar – dla dużych średnic dopuszczalne ciśnienie jest kilkukrotnie niższe.
Dla orientacji: w katalogach europejskich producentów zasuw nożowych typowe wartości dopuszczalnego ciśnienia wynoszą ok. 10 bar dla małych średnic (do ok. DN 250) i spadają do kilku bar dla średnic powyżej DN 300. Dokładną wartość dla konkretnej zasuwy odczytujemy z tabeli doboru producenta – dlatego w zapytaniu zawsze prosimy o średnicę i ciśnienie robocze. Więcej o oznaczeniach ciśnienia: klasy ciśnienia PN.
EPDM stosuje się do wody, ścieków i osadów, NBR do mediów z olejami i tłuszczami, PTFE i FKM do mediów agresywnych chemicznie, a uszczelnienie metal/metal do mediów ściernych i gorących, gdy dopuszczalny jest niewielki przeciek. Korpus GG25 wystarcza do mediów neutralnych, stal 1.4408 – do agresywnych i spożywczych.
| Uszczelnienie | Temperatura | Typowe media | Uwagi |
|---|---|---|---|
| EPDM | −35…+120°C | Woda, ścieki, osady, media sypkie | Nie do olejów i paliw |
| NBR | −25…+90°C | Media z olejami, tłuszczami, paliwami | Niższa odporność na temperaturę |
| PTFE | Na zapytanie | Media agresywne chemicznie | Dobór indywidualny |
| FKM (Viton) | Na zapytanie | Oleje i chemikalia w podwyższonej temperaturze | Dobór indywidualny |
| Metal/metal | Na zapytanie | Media ścierne, granulaty, wyższe temperatury | Przeciek ok. 0,4% Kv – nie dla pełnej szczelności |
| Element | Materiał | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| Korpus | Żeliwo GG25 | Ścieki, woda, media sypkie i neutralne |
| Korpus | GG25 pokrywane poliestrem | Dodatkowa ochrona antykorozyjna korpusu |
| Korpus | Stal kwasoodporna 1.4408 (AISI 316) | Media agresywne, przemysł chemiczny i spożywczy |
| Nóż | Stal 1.4301 / 1.4401 | 1.4401 przy mediach bardziej korozyjnych |
Zasuwy nożowe nierdzewne (korpus ze stali kwasoodpornej 1.4408, nóż 1.4401) wybiera się do mediów agresywnych, przemysłu chemicznego i spożywczego oraz tam, gdzie korpus żeliwny korodowałby zbyt szybko. Szerzej o odporności materiałów: korozja w zaworach przemysłowych i dobór materiałów.
Zasuwy nożowe projektuje się do mediów, które zatykają inną armaturę: ścieków, osadów, szlamów, pulp, mediów lepkich, piasku i granulatów. Do pary wodnej zasuwa nożowa nie jest zalecana – tam lepiej sprawdzają się zawory kulowe do pary lub zawory parowe.
| Medium | Korpus | Uszczelnienie | Wskazówki |
|---|---|---|---|
| Ścieki, osady, szlamy | GG25 | EPDM | Jednokierunkowa, montaż zgodnie ze strzałką; często napęd pneumatyczny lub elektryczny |
| Woda technologiczna | GG25 | EPDM | Dla mediów czystych rozważ też przepustnicę |
| Media sypkie, piasek, granulaty | GG25 | EPDM lub metal/metal | Przy zsypie grawitacyjnym kierunek montażu ustala się indywidualnie |
| Media lepkie, pulpy | GG25 lub 1.4408 | Wg medium | Nóż tnie medium – brak zatykania przelotu |
| Media z olejami i tłuszczami | GG25 | NBR | Do +90°C |
| Media agresywne chemicznie | 1.4408 | PTFE lub FKM | Dobór na zapytanie, z potwierdzeniem odporności |
| Para wodna | Nie zalecana – wybierz zawory parowe | ||
W oczyszczalniach i przepompowniach zasuwa nożowa odcina ścieki surowe, osady i szlamy, których nie zatrzyma bez zatykania armatura z elementem w strudze. Standardem jest korpus GG25 z uszczelnieniem EPDM i montaż zgodnie ze strzałką na korpusie, a przy częstym przestawianiu – siłownik pneumatyczny lub napęd elektryczny.
Pod silosami, zbiornikami i w transporcie pneumatycznym zasuwa nożowa odcina piasek, granulaty i inne media sypkie. Nóż przecina warstwę materiału przy zamykaniu, a przy mediach ściernych stosuje się uszczelnienie metal/metal. Przy zsypie grawitacyjnym kierunek montażu ustala się indywidualnie z działem technicznym.
Zasuwa nożowa zamyka przepływ cienkim nożem, który przecina medium, i ma bardzo krótką zabudowę międzykołnierzową – dlatego wygrywa przy zawiesinach i mediach sypkich. Zasuwa klinowa zamyka przepływ klinem dociskanym do gniazda, uszczelnia przy wyższych ciśnieniach, ale w mediach z osadem gniazdo się zanieczyszcza.
| Cecha | Zasuwa nożowa | Zasuwa klinowa |
|---|---|---|
| Element zamykający | Płaski nóż | Klin |
| Media | Ścieki, osady, pulpy, media sypkie | Głównie media czyste |
| Długość zabudowy | Bardzo krótka | Dłuższa |
| Ciśnienie | Niższe, maleje ze wzrostem średnicy | Wyższe |
| Odporność na osady w gnieździe | Wysoka – nóż przecina medium | Niska – osad utrudnia domknięcie |
| W ofercie Te-Ha-Bud | Międzykołnierzowe ręczne, pneumatyczne, elektryczne | Gwintowane ręczne: mosiądz (TC) i stal kwasoodporna (AA) |
O zasuwach stosowanych w sieciach wodociągowych piszemy w artykule zasuwy wodociągowe – charakterystyka, budowa i zastosowanie.
Do ścieków, osadów i mediów sypkich wybierz zasuwę nożową, do mediów czystych w średnich i dużych średnicach – przepustnicę, a do mediów czystych w małych średnicach i przy wyższych ciśnieniach – zawór kulowy. Zasuwa nożowa nie służy do regulacji przepływu.
| Cecha | Zasuwa nożowa | Przepustnica | Zawór kulowy |
|---|---|---|---|
| Media z zawiesiną i sypkie | Najlepsza | Ograniczone – dysk w strudze | Ograniczone |
| Przelot w pozycji otwartej | Pełny | Dysk w strudze | Pełny lub zredukowany |
| Długość zabudowy | Bardzo krótka | Bardzo krótka | Średnia |
| Ciśnienie | Niskie, maleje z DN | Średnie | Wysokie |
| Regulacja przepływu | Nie | Ograniczona | Nie (oprócz wersji specjalnych) |
| Strona w ofercie | Ta kategoria | Przepustnice | Zawory kulowe |
Zasuwy klinowe gwintowane to ręczna armatura odcinająca do cieczy w instalacjach o małych średnicach. Oferujemy typ TC z korpusem mosiężnym oraz typ AA ze stali kwasoodpornej – obie o budowie dwuczęściowej z gniazdem metal/metal.
| Parametr | Typ TC | Typ AA |
|---|---|---|
| Korpus | Mosiądz | Stal kwasoodporna |
| Ciśnienie | ¼"–⅜" PN10, ½"–4" PN20 | PN16 (232 psi) |
| Temperatura | −15…+105°C lub 0…+125°C | −30…+180°C |
| Uszczelnienie gniazda | Metal/metal | Metal/metal |
| Uszczelka sworznia | EPDM | PTFE |
Do doboru zasuwy nożowej potrzebujesz siedmiu danych: medium (z zawartością części stałych), temperatury, ciśnienia roboczego, średnicy i normy kołnierzy, kierunku przepływu, sposobu sterowania oraz położenia montażowego.
Wyślij nam medium, temperaturę, ciśnienie, DN i sposób sterowania – inżynier Te-Ha-Bud dobierze zasuwę według tabeli producenta i przygotuje wycenę. Tel.: +48 61 825 95 66, e-mail: zawory@zawory.com.pl.
Najważniejsza zasada montażu zasuwy nożowej jednokierunkowej: strzałka na korpusie musi wskazywać kierunek przepływu, tak aby ciśnienie dociskało nóż do gniazda. Odwrotnie zamontowana zasuwa nie będzie szczelna. Pozostałe zasady mają charakter ogólny – obowiązuje instrukcja producenta.
Zasuwa nożowa wymaga głównie okresowej kontroli dławnicy, smarowania wrzeciona i regularnego przestawiania. Dławnicę dokręca się równomiernie i z wyczuciem – przeciągnięta trze o nóż i utrudnia pracę napędu.
Harmonogram przeglądów armatury opisujemy w poradniku konserwacja i przeglądy zaworów przemysłowych.
Pięć błędów, które najczęściej widzimy: zasuwa zamontowana odwrotnie do strzałki, dobór tylko po oznaczeniu PN, zasuwa nożowa użyta do dławienia przepływu, zasuwa nożowa w instalacji parowej oraz uszczelnienie EPDM w medium z olejem.
Zasuwa jednokierunkowa zamontowana pod prąd nie dociska noża do gniazda i przepuszcza medium. Jeśli kierunek przepływu bywa zmienny, potrzebna jest zasuwa dwukierunkowa.
PN dotyczy kołnierzy, a dopuszczalne ciśnienie zasuwy nożowej maleje ze średnicą. Duża zasuwa dobrana „na PN10” może nie uszczelnić przy ciśnieniu roboczym.
Praca przy częściowo otwartym nożu powoduje drgania i erozję noża oraz gniazda. Do regulacji służą zawory regulacyjne.
Zasuwy nożowe z naszej oferty nie są zalecane do pary wodnej – temperatura przekracza zakres uszczelnień EPDM i NBR, a dławnica nie zapewnia wymaganej szczelności.
EPDM pęcznieje w kontakcie z olejami i tłuszczami. Do takich mediów stosuje się NBR, a w wyższych temperaturach FKM.
Te-Ha-Bud w Poznaniu od 1989 roku produkuje zawory kulowe, a zasuwy nożowe i klinowe dostarcza jako autoryzowany dystrybutor europejskich producentów armatury. Dzięki temu klient otrzymuje zasuwę z dokumentacją producenta oraz dobór i wsparcie techniczne od polskiego zespołu inżynierów.
Szukając producenta zasuw, warto zwrócić uwagę na trzy rzeczy: dostępność tabeli doboru dla konkretnej średnicy, możliwość skompletowania napędu i sterowania oraz czas dostawy części zamiennych. Te-Ha-Bud dostarcza zasuwę razem z napędem, sterowaniem pneumatycznym i armaturą uzupełniającą do tej samej instalacji – z jednego źródła.
Przy zamówieniu zasuwy nożowej warto sprawdzić w dokumentacji producenta: normę przyłącza kołnierzowego (EN 1092 lub ANSI), długość zabudowy (EN 558), próby szczelności (EN 12266-1), normę konstrukcyjną zasuw nożowych (MSS SP-81) oraz zgodność z dyrektywą ciśnieniową PED 2014/68/UE.
Jak czytać oznaczenia na korpusie i tabliczce znamionowej: oznaczenia zaworów – jak czytać.
Zasuwy nożowe pracują wszędzie tam, gdzie medium zawiera części stałe: w oczyszczalniach ścieków, przemyśle papierniczym, spożywczym i chemicznym, w transporcie materiałów sypkich, cementowniach, górnictwie i energetyce.
Te-Ha-Bud to ponad 35 lat doświadczenia w armaturze przemysłowej, dobór zasuwy według tabeli producenta przez inżyniera, kompletne zespoły z napędem i sterowaniem z jednego źródła oraz wysyłka tego samego dnia dla zamówień z magazynu złożonych do godz. 13:00.
Zasuwa odcinająca to armatura, która całkowicie otwiera lub całkowicie zamyka przepływ w rurociągu i nie służy do jego regulacji. Do zasuw odcinających należą m.in. zasuwy nożowe, stosowane przy mediach z zawiesiną i sypkich, oraz zasuwy klinowe, stosowane głównie przy mediach czystych.
Zasuwa zamyka przepływ elementem przesuwanym prostopadle do osi rurociągu – nożem lub klinem – i w pozycji otwartej zostawia pełny przelot. Zawór (np. kulowy lub grzybkowy) zamyka przepływ obracanym lub podnoszonym elementem. Zasuwy stosuje się głównie do odcinania, a zawory także do regulacji i przy wyższych ciśnieniach.
Nie. Zasuwa nożowa jest armaturą odcinającą i powinna pracować w pozycji całkowicie otwartej lub zamkniętej. Praca przy częściowo otwartym nożu powoduje drgania oraz erozję noża i gniazda. Do regulacji przepływu stosuje się zawory regulacyjne.
Tak, to jedno z głównych zastosowań zasuw nożowych. Nóż przecina ścieki, osady i szlamy, więc zasuwa nie zatyka się tak jak armatura z elementem w strudze. Do ścieków najczęściej stosuje się korpus GG25 z uszczelnieniem EPDM, ręcznie lub z napędem pneumatycznym.
Zasuwę jednokierunkową montuje się tak, aby strzałka na korpusie wskazywała kierunek przepływu – wtedy ciśnienie dociska nóż do gniazda i zapewnia szczelność. Przy zmiennym kierunku przepływu lub pracy na końcu rurociągu potrzebna jest zasuwa dwukierunkowa, dostępna na zapytanie.
Oznaczenie PN10 dotyczy przyłącza kołnierzowego. Dopuszczalne ciśnienie różnicowe zasuwy nożowej zależy od średnicy i maleje wraz z nią, dlatego dobieramy zasuwę według tabeli producenta dla konkretnej średnicy i ciśnienia roboczego.
EPDM (−35…+120°C) do wody, ścieków i osadów, NBR (−25…+90°C) do mediów z olejami i tłuszczami. PTFE i FKM stosuje się do mediów agresywnych chemicznie, a uszczelnienie metal/metal do mediów ściernych, z przeciekiem ok. 0,4% Kv – te wykonania dobieramy na zapytanie.
Zasuwy nożowe z naszej oferty nie są zalecane do pary wodnej. Temperatura pary przekracza zakres uszczelnień EPDM i NBR, a konstrukcja z dławnicą nie zapewnia wymaganej szczelności. Do pary dobieramy zawory kulowe do pary lub zawory parowe.
Zasuwa LUG ma korpus z gwintowanymi uchami, dzięki czemu każdą stronę przykręca się do kołnierza osobno. Pozwala to zdemontować rurociąg po jednej stronie bez odłączania zasuwy lub zamontować ją na końcu linii. Korpus w wersji LUG jest dostępny dla naszych zasuw nożowych.
Standardowo 230 V 50 Hz lub 400 V 3AC. Napęd 24 V DC i inne napięcia są dostępne na zapytanie. Napęd elektryczny wybiera się tam, gdzie nie ma sprężonego powietrza, a zasuwa ma być sterowana zdalnie lub z układu automatyki.
Standardowa zasuwa pneumatyczna z siłownikiem dwustronnego działania pozostaje w ostatniej pozycji po zaniku powietrza. Jeśli zasuwa ma się wtedy samoczynnie zamknąć lub otworzyć, potrzebny jest siłownik jednostronnego działania ze sprężyną, który dobieramy na zapytanie.
Najkorzystniejszy jest montaż z wrzecionem skierowanym pionowo w górę. Przy montażu poziomym ciężar noża obciąża dławnicę, a napęd i jarzmo wymagają podparcia, dlatego taki montaż warto skonsultować z działem technicznym.
Podaj medium i zawartość części stałych, temperaturę, ciśnienie robocze, średnicę DN i normę kołnierzy, kierunek przepływu, sposób sterowania (ręczny, pneumatyczny, elektryczny z napięciem) oraz położenie montażowe. Na tej podstawie inżynier dobierze zasuwę i przygotuje wycenę.
Podaj medium, ciśnienie robocze i średnicę nominalną – dobierzemy zasuwę i napęd, przygotujemy wycenę. Doradzamy bezpłatnie.
Te-Ha-Bud · ul. Winna 19, 61-658 Poznań · pn.–pt. 7:00–15:00 · zawory@zawory.com.pl